W wieku 96 lat zmarł legendarny reżyser filmów dokumentalnych. Na swoim koncie miał takie dzieła jak Titicut Follies, High School, Hospital czy National Gallery. 

Frederick Wiseman był jednym z najważniejszych i najbardziej wpływowych twórców amerykańskiego kina dokumentalnego, reżyserem, producentem i montażystą, którego dorobek na trwałe ukształtował sposób myślenia o filmie obserwacyjnym. Urodził się 1 stycznia 1930 roku w Bostonie w stanie Massachusetts. Ukończył studia prawnicze na Uniwersytecie Yale i przez pewien czas wykładał prawo, jednak ostatecznie poświęcił się działalności filmowej. Jego droga artystyczna rozpoczęła się w latach sześćdziesiątych, a jego pierwszy głośny film, Titicut Follies z 1967 roku, od razu wywołał ogromne kontrowersje.

Titicut Follies przedstawiał życie pacjentów w zakładzie dla przestępców z zaburzeniami psychicznymi w Bridgewater w stanie Massachusetts. Film został na wiele lat zakazany w Stanach Zjednoczonych z powodu zarzutów o naruszenie prywatności bohaterów, co uczyniło go jednym z najbardziej dyskutowanych dokumentów w historii amerykańskiego kina. Już w tym debiucie ujawnił się charakterystyczny styl Wisemana: brak komentarza z offu, brak wywiadów, brak klasycznej narracji, kamera obserwowała instytucje i ludzi w ich naturalnym środowisku, pozostawiając widzowi przestrzeń do interpretacji.

W kolejnych dekadach Wiseman stworzył imponujący cykl filmów dokumentalnych poświęconych funkcjonowaniu rozmaitych instytucji społecznych. Wśród najważniejszych tytułów znalazły się między innymi High School, ukazujący amerykański system edukacji, Hospital, analizujący realia publicznej służby zdrowia, czy Welfare, przedstawiający biuro pomocy społecznej w Nowym Jorku. W późniejszych latach reżyser zrealizował również wielogodzinne portrety instytucji kultury, takie jak La Danse: The Paris Opera Ballet oraz National Gallery.

Dorobek Wisemana obejmuje ponad czterdzieści filmów dokumentalnych, które były prezentowane i nagradzane na najważniejszych festiwalach filmowych świata. W 2016 roku Amerykańska Akademia Filmowa przyznała mu Honorowego Oscara za całokształt twórczości, doceniając jego wkład w rozwój kina dokumentalnego. Otrzymał także liczne nagrody krytyków, retrospektywy w prestiżowych instytucjach filmowych oraz odznaczenia państwowe, w tym francuską Legię Honorową.

Śmierć

Frederick Wiseman zmarł 16 lutego 2026 roku w swoim domu w Cambridge w stanie Massachusetts w wieku 95 lat. Informację o jego śmierci została ogłoszona w oficjalnym oświadczeniu wydanym przez jego rodzinę i firmę produkcyjną Zipporah Films.

Źródło: hollywoodreporter.com/ Ilustracja wprowadzenia: Materiały promocyjne