Już niedługo w Warszawie zaprezentowana zostanie wystawa Ongoing. Jej autorem jest Tilda Swinton. Wystawa, była prezentowana już między innymi w Atenach i Amsterdamie.
Fani Tildy Swinton, będą mogli już we wrześniu zobaczyć jej twórczość z zupełnie nowej perspektywy. Bowiem to właśnie wtedy zostanie zaprezentowana jej wystawa pod tytułem Ongoing. W jej ramach poznać będziemy mogli kulisy współpracy aktorki z takimi reżyserami jak Wes Anderson czy Pedro Almodóvar.
Światowe kino w centrum Warszawy
Jesienią Warszawa stanie się miejscem spotkania filmu, sztuki, mody i performansu. Od 18 września 2026 roku w Instytucie Przemysłów Kreatywnych przy ul. Mińskiej 65 będzie można oglądać wystawę Tilda Swinton – Ongoing. To pierwsza prezentacja tego projektu w Polsce, a zarazem kolejna odsłona współpracy szkockiej aktorki z Malta Festival. Wystawa potrwa do 17 stycznia 2027 roku i zajmie około 1000 metrów kwadratowych dawnej drukarni Polskiej Agencji Prasowej.
Za adaptację przestrzeni odpowiada architekt Maciej Siuda. Surowe, postindustrialne wnętrze ma stać się tłem dla projektu, który zamiast klasycznej wystawy poświęconej jednej gwieździe proponuje coś znacznie bardziej nieoczywistego: opowieść o ludziach, spotkaniach i artystycznych relacjach.

fot. Malta Film Festival
Tilda Swinton bez czerwonego dywanu
Ongoing nie jest retrospektywą kariery Tildy Swinton. Nie znajdziemy tu po prostu chronologicznego przeglądu jej najważniejszych ról. W centrum znalazło się przekonanie, że sztuka jest efektem współpracy – rozmów, przyjaźni, zaufania i wzajemnego inspirowania się. To podejście dobrze pasuje do samej kariery Swinton. Od ponad czterech dekad aktorka konsekwentnie wymyka się kategoriom. Z jednej strony jest laureatką Oscara i BAFTY, z drugiej – artystką performatywną, współpracowniczką twórców sztuki współczesnej i jedną z najbardziej charakterystycznych postaci światowego kina.
Na wystawie pojawią wątki arytstów, z którymi Swinton przez lata budowała swoje artystyczne uniwersum: Pedro Almodóvar, Luca Guadagnino, Joanna Hogg, Derek Jarman, Jim Jarmusch, Olivier Saillard, Tim Walker, Sandro Kopp oraz Apichatpong Weerasethakul. Zobaczymy filmy, fotografie, instalacje, obiekty i materiały archiwalne, a także prace stworzone specjalnie z myślą o Ongoing. Wśród nich znalazły się m.in. instalacja Joanny Hogg Flat 19, Phantoms Apichatponga Weerasethakula, Camaraderie Luki Guadagnina oraz modowa instalacja Oliviera Saillarda A Biographical Wardrobe.
Od Cambridge do kina Dereka Jarmana
Historia Tildy Swinton jest o tyle ciekawa, że jej droga do światowego kina nie wyglądała jak klasyczna kariera aktorki. Ukończyła Uniwersytet Cambridge, studiując nauki społeczne i polityczne. Po studiach związała się z teatrem, występując m.in. w Royal Shakespeare Company. Przełomem okazało się spotkanie z brytyjskim reżyserem Derekiem Jarmanem. Swinton wystąpiła w wielu jego filmach, a ich współpraca stała się jednym z najważniejszych artystycznych partnerstw w jej karierze. Jarman pozwolił jej odejść od konwencjonalnego wyobrażenia o tym, kim powinna być aktorka, a ona stała się jedną z najważniejszych twarzy jego kina.

fot. kadr z filmu Doktor Strange
Oscar za rolę, której trudno zapomnieć
Swinton otrzymała Oscara za drugoplanową rolę w filmie Michael Clayton z 2007 roku. Co ciekawe, w jej filmografii znajdziemy ogromny rozrzut gatunkowy i stylistyczny. Grała zarówno w artystycznych produkcjach, jak i wielkich hollywoodzkich widowiskach. Widzowie znają ją m.in. jako tajemniczą Ancient One z serii Doktor Strange czy Białą Czarownicę z Opowieści z Narnii: Lew, czarownica i stara szafa. Jednocześnie występowała u takich reżyserów jak Jim Jarmusch, Pedro Almodóvar, Luca Guadagnino, Joanna Hogg i Lynne Ramsay. To właśnie ta umiejętność swobodnego przemieszczania się pomiędzy kinem głównego nurtu a eksperymentalną sztuką jest jednym z najbardziej charakterystycznych elementów jej kariery.
Swinton, Wes Anderson i niezwykła kolekcja współprac
Jedną z ciekawostek dotyczących aktorki jest jej szczególna relacja z kinem Wesa Andersona. Swinton pojawiła się w kilku jego filmach, a jej charakterystyczna, nieco surrealistyczna obecność wyjątkowo dobrze współgra z estetyką reżysera. W Grand Budapest Hotel zagrała Madame D., ekscentryczną arystokratkę, której śmierć uruchamia sporą część fabuły. Aktorka była wówczas niemal nie do poznania dzięki charakteryzacji – wcieliła się w znacznie starszą kobietę. To jeden z wielu przykładów tego, że Swinton nie przywiązuje się do własnego wyglądu ani ekranowego wizerunku. Przeciwnie – często traktuje transformację jako część aktorskiej zabawy.

fot. kadr z filmu Grand Budapest Hotel
Ongoing, czyli sztuka, która się nie kończy
Tytuł wystawy nie jest przypadkowy. Ongoing oznacza coś, co wciąż trwa. W przypadku Swinton chodzi o przekonanie, że dzieło nie kończy się wraz z premierą filmu, ostatnim spektaklem czy zamknięciem wystawy. Twórczość rozwija się dalej w kolejnych spotkaniach i współpracach.
Nigdy nie chciałam tworzyć retrospektywy
– podkreśla Swinton w informacji towarzyszącej wystawie. Jej zdaniem ważniejsze od odtwarzania kolejnych etapów kariery są relacje, rozmowy i przyjaźnie, z których powstają filmy oraz projekty artystyczne.
To również sprawia, że Ongoing jest czymś więcej niż wystawą o znanej aktorce. To wystawa o sposobie tworzenia sztuki i o tym, że nawet najbardziej indywidualny artystyczny język często powstaje dzięki innym ludziom.
Z Poznania do Warszawy
Polska odsłona projektu jest kolejnym rozdziałem współpracy Swinton z Malta Festival. W 2025 roku w Poznaniu zaprezentowano jej performans Embodying Pasolini, przygotowany wspólnie z Olivierem Saillardem. Ongoing było wcześniej prezentowane w Eye Filmmuseum w Amsterdamie i Onassis Ready w Atenach. Warszawska edycja ma jednak własny charakter. Po raz pierwszy projekt zostanie pokazany w nowej, postindustrialnej adaptacji przygotowanej specjalnie dla konkretnego miejsca. Dawna drukarnia PAP przy ul. Mińskiej 65 stanie się więc nie tylko miejscem ekspozycji, ale także częścią jej historii. A wystawa Tildy Swinton, zgodnie ze swoim tytułem, może okazać się nie tyle podsumowaniem pewnego etapu, ile początkiem kolejnych spotkań.
Tilda Swinton – Ongoing będzie można oglądać od 18 września 2026 roku do 17 stycznia 2027 roku w Instytucie Przemysłów Kreatywnych przy ul. Mińskiej 65 w Warszawie. Organizatorem wystawy jest Malta Festival.

Ilustracja wprowadzenia i źródło: Malta Film Festival
Tymoteusz Wojcik
Redaktor prowadzący dział festiwale filmowe Absolwent szkoły muzycznej I stopnia. Miłośnik kina i szeroko rozumianej popkultury. Korespondent z Festiwalu Filmowego w Cannes. Były zawodnik footballu amerykańskiego, a także Mistrz Polski Juniorów w tej dyscyplinie.